Schafrat heeft al eerder moeten betalen voor het gebruiken van een foto. Die keer ging het om een opname die net even later was gemaakt dan de foto die voor het omslag van een publicatie was gemaakt. Schafrat betaalde niet meteen, deed een tegenvoorstel, raakte verzeild in een procedure en was uiteindelijk nog veel meer geld kwijt dat de oorspronkelijke vordering.

De zaak met Watsons boek ligt anders. Op de website van de Libris- en Blz-winkels staat exact het omslag, met daarop de foto die Veronique Beranger maakte van een oog. Uitgeverij Ambo/Anthos heeft daarvoor keurig de verschuldigde rechten betaald.

‘De helft van mijn website vullen wij zelf, ik zorg er altijd voor dat er alleen zelfgemaakte foto’s op staan’, zegt Schafrat. ‘De andere helft komt van Libris.’ Hij denkt dat het ermee te maken hebben dat op het gewraakte omslag typografie ontbreekt: ‘Voor bedrijven als Getty is dit gewoon een nieuw verdienmodel. Ze hebben software waarmee ze het web afzoeken, en als ze iets gevonden hebben sturen ze een rekening.’ In dit geval bedraagt die € 713,40.

Schafrat is niet van plan dat bedrag over te maken, en heeft dat Getty ook laten weten, maar nog geen reactie ontvangen. Bij de mail heeft hij foto’s gedaan van het boek en van het colofon, waaruit blijkt dat de rechten met uitgever Ambo/Anthos zijn geregeld: ‘Het is net alsof je een nieuwe Peugeot in de garage hebt staan, maar er geen foto’s van mag publiceren. De uitgever moet de boekhandel vrijwaren. Ik moet er vanuit kunnen gaan dat de rechten voor alle 12.000 titels die we in huis hebben in orde zijn.’

Hij waarschuwt zijn collega’s boekhandelaren, want hij vermoedt dat ook zij in het vizier van Getty komen. ‘Reageer altijd’, is zijn advies. ‘Als je niet reageert ben je de pineut.’ Het irriteert hem dat Getty juist de kleinere bedrijven benadert: ‘Bij Philips doen ze dit niet, wel bij ondernemers die het zich niet kunnen veroorloven om stappen te ondernemen en daarom akkoord gaan met een schikkingsvoorstel.’

De gevolgen kunnen verder strekken dan de algemene boekhandel. Die de titel googlet op afbeeldingen vindt het omslag niet alleen in hun webwinkels terug, maar ook in die van uitgeverij Ambo/Anthos en NRC Handelsblad, en op verschillende weblogs. Geen enkel probleem, volgens Ambo/Anthosdirecteur Chris Herschdorfer: ‘Bij het afkopen van rechten voor het gebruik als omslagbeeld is, ook bij Getty Images, de afspraak dat beelden gebruikt kunnen worden in reclame-uitingen. In een etalage, in een krant bij een recensie, maar ook op het web. Als het beeld maar ondersteunend is en niet als decoratie gebruikt wordt.’ Naar de drijfveren van Getty om juist Broekhuis een rekening te sturen kan hij alleen maar gissen.

Bij Libris is alleen bericht binnengekomen van Broekhuis. Directeur Caroline Damwijk heeft een oproep gedaan, maar geen enkele andere van haar ondernemers heeft daar tot op heden op gereageerd: ‘Tot nu toe hebben we nog geen reacties gehad, maar misschien komt dat nog. Maar als niemand een factuur heeft gehad, ook een partij als Bol niet, dan wordt het wel een heel vreemde zaak.’

Getty Images was niet bereikbaar voor commentaar.